Spirituele boekreview: De profeet
Spirituele boekreview: De profeet

Spirituele boekreview: De profeet

Spirituele boekreview: De Profeet – Over het leven van Mohammed
Islam is vrede. Tegenwoordig denken mensen niet meteen dat deze twee woorden synoniem aan elkaar verbonden zijn. Met name door de media die slechts de negatieve kanten belicht, krijgen niet- moslims een nogal nare nasmaak van het horen van de woorden ‘islam’, ‘moslim’ en ‘Mohammed’. Uiteraard spelen de moslims die hun religie ten onrechte misbruiken ook een rol mee. Denk hierbij natuurlijk aan terroristen die hun subjectieve denkbeelden en visie betreffende islamitische normen en waarden willen opdringen aan de rest van de wereld. Ondanks deze haat zaaiende en beangstigende gebeurtenissen blijft de letterlijke betekenis van het woord ‘islam’ rotsvast hetzelfde… namelijk: vrede.

Mohammed: van normale man naar profeet
Het boek van de Britse schrijfster Karen Armstrong gaat voornamelijk over het leven, de normen en waarden en de maatschappij waarin Mohammed ruim 1400 jaar geleden in leefde. Er wordt ingezoomd op de jaren 610 tot ongeveer 632 Na Christus. In feite volg je als lezer de laatste 23 jaren van het profeet schap van Mohammed. Het leven van Mohammed vóór zijn openbaringen is vrijwel onbekend. Ik doel hierbij vanaf zijn geboorte t/m zijn veertigste levensjaar, want op deze leeftijd ontving hij voor het eerst Gods openbaringen.

Armstrong vertelt op een goed onderlegde en wel uitgesproken manier de culturele- en religieuze normen en waarden uit in Arabië van dat tijdperk. In de tijd van Mohammed bestond de samenleving vooral uit groeperingen oftewel clans. Iedere clan had haar eigen normen en waarden en geloofde in hun eigen godheid of goden. Mekka was toentertijd hét handelsdistrict op internationaal niveau, wat als gevolg met zich meebracht dat er vanuit alle hoeken en gaten van Arabië handelaren en koopliederen aangelopen kwamen. Als lezer maak je meer kennis met de profeet van de islam waarbij de mistsluiers van onbekendheid worden weggeblazen en Mohammed meer menselijker geprofileerd wordt. De visie waar vanuit Armstrong de Arabische profeet beschrijft zorgt ervoor de lezer er vrijwel direct een bepaalde band mee krijgt.
Armstrong beschrijft op haar eigen unieke manier en aanname hoe Mohammed volgens haar naar schatting zou moeten hebben gedacht, gereageerd of zich gevoeld zou moeten hebben onder bepaalde omstandigheden. Dit, omdat Mohammed ook slechts een normaal mens en van beroep een simpele koopman was. In ieder geval, totdat hij op zijn veertigste levensjaar openbaringen ontving. Dankzij verwijzingen naar de koran en andere boeken van externe auteurs, die op hun beurt weer zelf boeken hebben geschreven over de islam en de profeet, probeert Armstrong al schrijvende een bepaalde situatie uit te beelden die tot de verbeelding van de lezer spreekt. Een knap staaltje schrijfwerk, zeker omdat je hiervoor een zeer brede visie en inlevingsvermogen moet hebben.

Armstrong beschrijft de omgevingen, de levensomstandigheden, de verschillende soorten clans, het familieleven van Mohammed met al zijn beperkingen en hoogtepunten. Maar ook over bepaalde moeilijke beslissingen die de profeet moet nemen en zich soms maar geen raad wist. Hierbij verliet hij soms tijdelijk zijn gemeenschap om zich in de grot Hira, in het gebergte van Noer, terug te trekken in de hoop nieuwe openbaringen van God te mogen ontvangen. Het boek gaat verder niet superdiep in op details en er worden nogal veel namen van personen en clans aangehaald, wat voor mensen die niet bekend zijn met Arabische termen of moslim qua geloof zijn, het soms een beetje verwarrend kan overkomen. Desalniettemin is het erg verhelderend om te zien dat de nabije familie, de vrouwen, vrienden en vijanden beknopt beschreven worden, zodat je als lezer een meer completer beeld krijgt van de wereld waar Mohammed zich veertien eeuwen geleden in bevond.

Karen Armstrong… Wie?!
De Britse auteur Karen Armstrong (1944) is geboren en getogen in het Britse Worcestershire, een graafschap in de regio West Midlands dat amper een half miljoen inwoners kent. Armstrong werd vooral katholiek opgevoed en heeft dan ook op latere leeftijd enige tijd doorgebracht als kloosterlinge in de Engelse orde, genaamd ‘De gemeenschap van het Heilig Kind Jezus’. In 1969, op 25- jarige leeftijd liet Armstrong het celibataire kloosterleven achter zich en begon zich als schrijfster te ontwikkelen. Maar het duurde nog maar liefst dertien lange jaren voordat zij in 1982 haar eerste boek getiteld ‘Through the Narrow Gate’ uitbracht.
Dit boek ging inhoudelijk vooral in op haar visie over de beperkte leefwereld van kloosterlingen. Het gevolg was een slechte reputatie onder de katholieke gemeenschap. De jaren daarna werd het kloosterleven ingeruild voor een studieleven waarbij zij een academische graad verwierf aan de Oxford University. Hierna ontwikkelde zij zich tot een ruwe diamant in de making op het gebied van religie, waarbij zij zich vooral specialiseerde in de drie monotheïstische religies: het jodendom, het christendom en de islam. Tijdens haar carrière als auteur heeft Armstrong meerdere onderscheidingen op haar schoorsteenmantel mogen plaatsen. Zo heeft ze o.a. in 1999 een eervolle onderscheiding ontvangen van het Islamitische Centrum van Zuid- Californië voor haar werk over de betekenis van religie en het geloof voor het leven en de samenleving.

Karen Armstrong over de compassie van de profeet Mohammed:

Profeet Mohammed was… een medium?
Dat de vroegere profeten wonderen konden verrichten wordt enigszins beschreven in de heilige boeken. In de thora kun je lezen dat Mozes de Rode Zee bij Egypte splitste zodat hij en zijn volk de overstap konden maken naar Kanaän. Wie de film ‘Exodus: Gods and Kings’ met acteur Christian Bale heeft gezien, weet waar ik het over heb. Uiteraard, het is maar een film, maar het schetst enigszins een beeld hoe het er toentertijd aan toe ging. Jezus stond erom bekend te kunnen genezen met zijn handen en zelfs doden te kunnen laten herrijzen! En Noah voorspelde de zonvloed, zodat hij op tijd een ark kon bouwen… maar wat wordt er gezegd over Mohammed en zijn wonderen?

Ondanks het feit dat profeet Mohammed erg bescheiden in zijn voorkomen wordt beschreven en zichzelf maar zag als een simpel mens, lag waarschijnlijk de grootste kracht tegelijkertijd in deze ‘simpel- en bescheidenheid’. Doordat hij niet een groot ego bezat, was Mohammed nog zuiver en puur qua geest. Hierdoor was hij dus zeer makkelijk als ‘instrument’ voor God te gebruiken. Zou de profeet een zeer sterke eigen wil hebben gehad, dan zou dit uiteraard enorm botsen met eventuele openbaringen, omdat je dan minder goed de mens haar eigen gedachten kunt onderscheiden van de ingevingen die niet van jezelf komen. Over het algemeen wordt door de islamitische gemeenschap ‘het brengen van de koran’ als het grootste wonder gezien dat Mohammed heeft gebracht tijdens zijn 23 jaren als profeet.
Maar er zijn ook andere wat meer bovennatuurlijke gebeurtenissen die aan hem worden toegeschreven volgens de islamitische tradities, de Hadith boeken (hierin worden door metgezellen diverse overleveringen over het doen en laten en de uitspraken van Mohammed vastgelegd) en er zijn zelfs verwijzingen van in de koran. Zo wordt er qua ‘wonderen’ vertelt dat God Mohammed een hemelse bescherming tegen mensen gaf. Hiernaast liet hij op verzoek om een wonder te laten zien, voor de heidense Mekkanen de maan splitten. Ook zorgde hij voor stromend drinkwater uit zijn vingertoppen, waarmee hij de dorst wist te lessen voor maar liefst 1500 (!) metgezellen. Maar het mooiste verhaal is nog wel dat Mohammed op een nacht werd wakker gemaakt door aartsengel Gabriël en de zeven hemelen besteeg op een vliegend paard. Tijdens zijn reis ontmoette hij meerdere profeten die hem voor waren gegaan zoals: Adam, Johannes de Doper, Jozef, Henoch, Aäron, Mozes, Abraham en Jezus.

Hiernaast oversteeg Mohammed de zevende hemel en ontmoette God. Hier kwamen de instructies tot stand met betrekking tot het islamitische gebed, wat tot op heden nog steeds volop toegepast wordt door moslims. Uiteraard kun je gemakkelijk alle ‘wonderen’ toeschrijven aan profeten, maar weet dat zij tot niets in staat waren wanneer zij niet de hulp van God hadden gehad. In feite waren de profeten stuk voor stuk, zoals ik het persoonlijk dan moet interpreteren, mediums. Doorgeefluiken die informatie rechtstreeks van God of via bepaalde boodschappers zoals aartsengelen ontvingen. In dit geval aartsengel Gabriël dus.

In een andere spirituele boeken review van mij genaamd ‘De Gesprekken Met God’, had ik al eerder verteld over op wat voor wijze Mohammed de openbaringen tot zich kreeg:

Volgens de overleveringen van de koran dacht Mohammed dat hij gek werd en bezeten was door een djinn toen hij de eerste boodschappen doorkreeg. Djinns zijn geesten/ ongeziene wezens die ook gecreëerd zijn door God en naast de mensheid leven. Zij staan er bekend om de woestijnen onveilig te maken en mensen geestelijk te kunnen manipuleren en hierdoor hen op het verkeerde pad te brengen. Mohammed kreeg volgens de overleveringen de boodschappen op verschillende manieren door. Zo wordt er in dit boek van Karen Armstrong geschreven dat het een pijnlijk en moeizaam proces was.
Zo kreeg Mohammed het gevoel alsof bij iedere openbaring zijn ziel uit zijn lichaam werd gerukt. Soms kreeg hij de boodschap erg duidelijk door, dus zoals wij als mensen met elkaar praten. Dan zag en hoorde hij aartsengel Gabriël bijna letterlijk en leken de woorden op hem ‘neer te dalen’, als levende brengende regen. Maar vaak was de goddelijke stem gemoffeld en onduidelijk. Andere keren bereikte God de Arabische profeet door het galmen van een klok. Dit was voor Mohammed het zwaarste omdat het galmen langzaam maar zeker weg ebde, wanneer hij zich bewust werd van de boodschap. Mohammed moest zich kortom zeer goed concentreren en goed luisteren naar de onderstroom van de gebeurtenissen en proberen te ontdekken wat er werkelijk tot hem doorkwam.

Verder wordt er verteld dat Mohammed bleek werd door de inspanningen die zijn geest en lichaam te voortduren kregen en sloeg hij zijn mantel om zich heen, alsof hij zich wilde beschermen tegen de inslag van de desbetreffende goddelijke doorgeving. Ook begon zijn lichaam spontaan te transpireren, zelfs op de koude dagen terwijl hij zich dan terugtrok van zijn omgeving om God te raadplegen en zich naar binnen keerde. Je zou het misschien wel kunnen zien als mediteren ,waarbij men probeert zijn eigen ‘ikje’, zijn ego weg te cijferen om vervolgens niets meer dan een lege schulp te worden. Hierdoor stond Mohammed dus open in de geest om als Gods instrument de overgevingen te ontvangen. Wel moest de Arabische profeet niet te snel een vers interpreteren voordat de volledige betekenis helemaal duidelijk was geworden… dit om uiteraard miscommunicatie en ruis zo goed mogelijk te voorkomen.

In het boek van Armstrong wordt er helaas niet bijster veel ingegaan op bepaalde overleveringen van wonderen die Mohammed heeft meegemaakt. De content van het boek is meer ‘down to earth’ en wetenschappelijker benaderd. Dus met meer onderzoek en met een gezonde interpretatie naar onze tijd toe waar wij nu in leven, 1400 jaar later.

Geschreven stukje uit het boek
Om een kleine impressie te geven van Armstrongs schrijfstijl is hier een beknopt stukje uit het boek overgenomen. Het gaat hierbij om maar liefst twee verzen die zijn overgeleverd aan Mohammed:

Je kon geen moslim zijn als niet ook Mozes en Jezus vereerde. Het ware geloof eiste onderwerping aan God, niet aan een bestaand geloof. Exclusieve trouw aan slechts één traditie kon zelfs sjirk worden, een vorm van afgodendienst die een menselijke instelling op gelijke hoogte plaatst met God. Dit is een van de eerste passages in de koran waarin de nadruk wordt gelegd op de woorden islam en moslim, die beide afgeleid zijn van het werkwoord aslama: ‘zich geheel onderwerpen aan de wil van een ander’.

Het vers volgt: “Wie iets anders dan de islam (de overgave aan God) als godsdienst wenst, van hem zal het dan niet worden aanvaard. Hij behoort in het hiernamaals tot de verliezers.” Dit vers wordt dikwijls aangehaald om te ‘bewijzen’ dat de koran het ene ware geloof is en dat alleen moslims verlost zullen worden. Maar ‘islam’ was nog niet de officiële naam van Mohammeds godsdienst, en wanneer dit vers wordt gelezen in zijn pluralistische context betekent het duidelijk precies het tegenovergestelde. De koran schildert hoe de ene profeet de openbaring doorgeeft aan de andere. De boodschap gaat van Abraham naar Ismaël en van Izaäk naar Mozes.
De koran is gewoon een ‘bevestiging’ van de eerdere geschriften, en de thora, het evangelie en de koran zijn niet meer dan momenten in Gods voortdurende openbaring van zichzelf. ‘Zij die geloven, zij die het jodendom aanhangen, de Sabiërs en de christenen die in God en de laatste dag geloven en die deugdelijk handelen, zij hebben niets te vrezen noch zullen zij bedroefd zijn. Er was geen sprake van dat iedereen de islamitische oemma in gedwongen moest worden. Iedere geopenbaarde traditie had haar eigen din, haar eigen gebruiken en inzichten. ‘Ieder van u hebben wij een (verschillende) weg en levenswijze toegewezen, ‘zei God tegen Mohammed:
“En als God het gewild had, zou Hij jullie tot één gemeenschap gemaakt hebben, maar Hij heeft jullie in wat jullie gegeven was op de proef willen stellen. Wedijvert dus in goede daden. Tot God is jullie terugkeer, gezamenlijk. Hij zal jullie dan dat meedelen waarover jullie het oneens waren.” God was niet het exclusieve eigendom van één bepaalde traditie, maar de bron van alle menselijke kennis: ‘God is het licht van de hemel en de aarde,’ verklaarde Allah in één van de meest mystieke verzen van de koran.

Uit het boek: De profeet – Over het leven van Mohammed | Blz. 88/ 89

Is dit boek onmisbaar in je boekenkast?
Veel over de islam en de koran hoor, lees en zie je in de huidige media van de westerse maatschappij. De media laat vaak moslims zien als een religie dat dikwijls eenzijdig is, zorgt voor angst in de samenleving en absoluut geen tegenwoord accepteert. Uiteraard is het de media die verantwoordelijk is voor het beeld dat zij willen laten zien van de islam. Er gebeuren ook zat goede dingen, zelfs meer dan negatieve, maar die worden niet laten zien in de media. Vandaar dat het een frisse wind is dat door het land zwiept in de vorm van een westerse, Britse en blonde schrijfster die de islam en haar profeet beschrijven op basis van objectiviteit en zuiverheid.
Karen Armstrong bekijkt de islam door een universele bril waarbij ze niet meteen letterlijk en figuurlijk bepaalde verzen uit de koran voor lief neemt, maar het in het hier en nu weet te brengen, waardoor het een heel andere en vooral positievere wending krijgt. Zeker dankzij haar enorme voorkennis wanneer het neerkomt op godsdiensten, kan zij bepaalde religieuze contexten makkelijker relativeren in vergelijking met de gemiddelde mens, die bijvoorbeeld niet wat dieper de islam in hebben gedoken. Als gevolg kunnen bepaalde vooroordelen veranderen die je jezelf hebt aangeleerd dankzij de media.
Je gaat meer begrijpen en bepaalde puzzelstukjes vallen op haar plaats betreffende het tijdperk waarin de geboorte van de islam plaatsvond. Wat ik wel jammer vond, was dat ik tijdens het lezen veel voetnoten tegenkwam die vooral vaak voorkwamen bij bepaalde verzen of interpretaties. Zelf hoopte ik dat deze voetnoten verwezen naar bepaalde verzen uit de koran. Bij het nagaan van de desbetreffende voetnoten achterin het boek, zag ik dat ze vaak afgeleid waren van geschreven boeken van externe auteurs die in het verleden boeken hebben geschreven over de islam of de profeet Mohammed. Helaas is dit op wetenschappelijk niveau gezien, niet onomstotelijk bewijs dat het ook daadwerkelijk zo bedoeld was zoals het staat geschreven. Het kan dus verkeerd of subjectief geïnterpreteerd zijn.

Voor moslims die zich al meer verdiept hebben in hun geloof, is dit boek waarschijnlijk niets nieuws onder de zon. Wel kan het erg interessant en verfrissend zijn om de visie en interpretatie van een westerling op de islam te lezen. Armstrong is zelf uiteraard geen moslima en heeft hierdoor wellicht meer een objectievere kijk op het geloof dan een islamitische schrijver. Mensen van andere religies die weinig tot niets weten over de islam zelf, kan dit boek een erg leuke introductie zijn waarbij je je persoonlijk op een gegeven moment helemaal waant in de grillige, maar ook zo magische sfeer van de Arabische woestijn en kun je in maar liefst 227 pagina’s getuige zijn van het ontwaken van Gods laatste en jongste religie. De islam.

Westerse kijk op Islamitische lering
+ Goed onderbouwend geschreven waardoor je Mohammed’s leven en de wereld toentertijd duidelijk in beeld krijgt
Arabische termen worden uitgelegd

Veel verwijzingen naar andere journalistieke bronnen i.p.v. de koran of de hadish
Voor moslims die hun religie fanatiek belijden, zal dit boek wellicht niets nieuws toevoegen
Bij vlagen verwarrend omdat Armstrong de neiging heeft erg snel van de ene naar de andere situatie te gaan, waardoor je als lezer geen rode, chronologische en consistente draad door het boek ziet

– Geschreven door Geoffrey de Jong –


Productinformatie

Auteur: Karen Armstrong
Soort:  Met illustraties
Taal: Nederlands
Vertaald door: Johan Hos
Afmetingen: 19x216x136 mm
Gewicht: 290,00 gram
Druk: 2
ISBN10: 9023469569
ISBN13: 9789023469568
Product breedte: 136 mm
Product hoogte: 19 mm
Product lengte: 216 mm

  • Category : Boekreviews
  • Date : 30 november 2018